Pencere önünde veya balkonda kendi taze otlarınızı (nane, fesleğen, maydanoz, roka) yetiştirerek mutfağınıza hem yeşillik hem lezzet katın. Bu içerikte, saksı seçimi ve drenajın önemini, bitkilerin güneş ışığı ihtiyacını ve sulama sıklığını (toprak nemli kalmalı) öğreneceksiniz. Tohumdan veya fideden yetiştirme farkları, hasat ederken bitkiyi küstürmeden yaprak toplama teknikleri ve organik gübre kullanımıyla; şehirde sürdürülebilir yaşamın küçük bir adımını atmanızı sağlayacak bahçecilik rehberi burada.
Mutfak bahçeciliği ile yetiştirdiğiniz taze ot ve sebzeleri sevdiklerinize ikram etmek kadar mutluluk verici bir şey olamaz. Evinizdeki bahçeye çocuklarınızı da dahil edebilir, keyifli ve eğitici bir çalışmaya imza atabilirsiniz.
Kendi ellerinizle yetiştirdiğiniz sebzelerle yemekler, salatalar hazırlamak gibisi yok. Günlerce bakımını yaptığınız, başında beklediğiniz, yapraklarını temizlediğiniz, suladığınız bahçenizden toplayacağınız sebzeler sayesinde sevdiklerinizin yemeklerinde organik lezzetlere de yer verebilirsiniz. Üstelik bunu yapmak için bir bahçeye sahip olmanız da gerekmiyor. Son günlerde oldukça popüler hale gelen mutfak bahçeciliği ile camınızın önünde, mutfağınızdaki boş bir rafta taze otlar, minik domatesler ve çilekler, limonlar yetiştirebilirsiniz.
Balkonunuzun bir köşesinde, mutfağınızın camında birkaç tane saksıya yeriniz varsa, evinizde sebze yetiştirebilirsiniz. Mutfak bahçeciliği o kadar pratik bir yöntem ki bahçenizi yazlığınıza taşıyabilir, birkaç haftalığına gittiğiniz tatillerde komşunuza emanet edebilirsiniz. Biraz özveri biraz da sabır göstererek siz de evinizde dilediğiniz ürünü yetiştirebilirsiniz.
Mutfak bahçeciliği ile amacınız
Mutfak bahçeciliği son zamanlarda popüler bir hal alsa da uzun süredir hayatınızda olan bir uygulama. Yıllardır mutfağının camında biber, domates yetiştiren anneanne ve babaanneler belki de bu trendin yükselişinde en büyük paya sahip.
Mutfak bahçeciliğinin amacı; her öğün için tüm sebze ve meyvelerinizi elde etmek değil, yemeklerde, salatalarda tadımlık olarak kendi yetiştirdiğiniz mahsullere yer vermektir. Mutluluk verici bu hobinizi çocuklarınızla birlikte paylaşarak, doğanın değerini daha iyi kavramalarını da sağlayabilir, onlara kendi yetiştirdikleri sebze ve meyveleri tüketme mutluluğu yaşatabilirsiniz.
Mutfak bahçeciliği ile neler yetiştirilebilir?
Mutfak bahçeciliği özellikle evde salata malzemeleri yetiştirebilmeniz için bir fırsat. Maydanoz, tere, taze soğan, turp, kişniş, fesleğen, kekik, semizotu ve roka gibi bitkileri saksıda rahatlıkla yetiştirebilirsiniz. Satın alacağınız bu bitkilerin tohumlarını toprağa gömdükten sonra toprak kurudukça suladığınızda kısa sürede filizlenmeleri görebilirsiniz. Ayrıca domates, biber, salatalık, havuç, patlıcan gibi sebzeleri de mutfağınızdaki ve balkonunuzdaki bahçenizde yetiştirebilirsiniz.
Mutfak bahçeciliğinin temel kuralları
Mutfağınız için hayata geçireceğiniz bahçe projesinde 2 farklı yetiştirme tarzı olduğunu bilmelisiniz. Birincisi; yeşilliklerin geniş ve derin olmayan saksıları sevdiği ve tohumlarının derinlere ekilmemesi gerektiği; ikincisi ise meyve veren sebzelerin derin saksılarda yetiştirilmesi gerektiğidir. Maydanoz, fesleğen, nane, kekik, kişniş gibi otlarınız yetiştikçe dip kısımlarından makasla keserek toplayabilir, böylece kökleri toprakta kaldığı için ürünlerin devamını sağlayabilirsiniz. Ot sebzelerinizin yetiştirilmesinde bilmeniz gerekenler;
- Ekim işlemi için saksıya toprağı koyup bastırın ve tohumları eşit şekilde serpin. Tohumların üzerine 15 santim kalınlığında toprak örtün.
- Ektikten sonra toprağı fısfısla iyice ıslatın.
- Toprak kurudukça ıslatma işlemine devam edin.
- Otlar büyümeye başladığında sulama yönteminizi değiştirerek suluk kullanabilirsiniz.
- Saksıların altında su çıkışı sağlayan deliklerin olmasına özen gösterin.
Domates, salatalık, patlıcan ve biber gibi meyve veren sebzelerinizi yetiştirirken önce tohumları filizlendirmeniz gerekir. Küçük saksılara ektiğiniz tohumların 10 santimlik fideler haline gelmesini bekleyin ve sonrasında;
- Fideleri derin saksılara aktarın ve toprakları kurudukça sulayın.
- Saksıları doğrudan güneş ışığındansa aydınlık bir yerde bulundurmaya özen gösterin.
- Saksıların altında su çıkışı sağlayan deliklerin olmasına özen gösterin.
- Tohum ekiminin dışında sebze fideleri satın alarak, fidelerin bakımını da üstlenebilirsiniz.
Bitkilerinizi yetiştirirken evde hazırlayacağınız doğal gübreleri kullanabilirsiniz. Kaynamış ve soğutulmuş tuzsuz sebze suyu, bahçe atıklarından kompost gübre, yumurta kabuğu tüm bitkiler için en ideal gübredir.
Sulama ve güneş ışığı hakkında önemli bilgiler
Sebzelerle otların birbirinden farklı su ve güneş ışığı ihtiyacı vardır. Örneğin saksı yüzeyinde yetişen otlar doğrudan güneş ışığı altında kavrulabilir. Bu nedenle gün ışığının yansıma yaptığı, daha gölge köşeler otsu bitkileriniz için daha uygundur. Meyve veren sebzelerinizi de aynı şekilde doğrudan güneş ışığından korumalı, ancak otların aksine gölge yerine aydınlık, ışık alan bir yeri daha çok severler.
Bitkilerinizin sulama zamanının gelip gelmediği konusunda emin olamıyorsanız ve fazla su verip çürütmekten korkuyorsanız basit bir yöntemle sulama zamanı konusunda net bir fikre sahip olabilirsiniz. Toprağa parmağınızı 1 santim kadar batırdığınızda derindeki toprağı nemli hissediyorsanız sulama zamanı henüz gelmemiş demektir. Toprak kuruysa sulama yapabilirsiniz. Sebzelerinizin sulamasında sabah ve akşamüstü saatleri olmasına da dikkat etmelisiniz. Öğle saatlerinde güneşin yakıcı etkisi bitkilerin köklerindeki suyun ısınmasına ve haşlanmalarına nede olabilir.
Önemli: Bitkilerinizin dengeli su ihtiyacının karşılanması ve su tasarrufunuz açısından fısfıs sulama yöntemini tercih edebilirsiniz.
Sebzelerinizi yetiştirirken saksıda çatlak oluşumu, yapraklarda yaprak biti gibi parazitleri gibi olumsuzlukları sık sık takip etmelisiniz. Saksıda çatlak oluşumu, köklerin sıklaşmasından kaynaklanabilmektedir ve bu durumda köklerin ayrılarak daha geniş bir saksı tercih edilmesi gerekir. Yaprak biti oluşumu ise doğal bir süreçtir ve köklere inmelerine izin vermeden doğal yöntemlerle uzaklaştırılabilirler.
Bitkiler için kompost gübre yapabilirsiniz
Çevrenizde gördüğünüz, bazen de üzerine basıp geçtiğiniz çim, dökülmüş çiçek ve yapraklar, dal parçaları gibi doğal oluşumlar aslında doğal gübrenin ana malzemeleridir. Parklardan ve bahçelerden bu malzemeleri bir pet bidona doldurup üzerini su ile örttükten sonra 1 hafta bekleyin ve atıkları süzün. Evinizde yetiştirdiğiniz sebzeleri ve tüm bitkilere zaman zaman bu su ile besleyebilirsiniz. Yemek yaparken ayıkladığınız sebzelerin ve otların atıklarını da aynı şekilde değerlendirilebilirsiniz.
Yumurta kabuğundaki kalsiyum da bitkiler için oldukça besleyicidir. Haşladığınız yumurtanın suyu ile bitkilerinizi besleyebilirsiniz.
Toprak nasıl olmalı
Sebze yetiştirmede toprak kalitesi çok önemlidir. Daha önce üzerinde bitki yetiştirilmemiş olan taze toprak bu iş için en idealidir. Toprakta çok fazla taş olmaması, koyu renkte ve yapısının gevşek olması gerekir.
Yaprak biti için bitkisel çözüm
1 çorba kaşığı pul biberi yarım litre kaynamış su ile karıştırın ve soğutun. Püskürtme şişesine doldurarak sabah saatlerinde bitkilerinize korkmadan sıkın. Yaprak bitleri biberli karışım sayesinde birkaç gün içinde ortadan kaybolacaktır.
Mutfak bahçeciliğinin incelikleri hakkında yeterli bilgiye sahip olduktan sonra sıra geldi alışverişe. Rengarenk saksı çeşitleri, sulama aparatları ve daha pek çok ürünün doğrusunu CarrefourSA’da bulabilirsiniz.
